Những độ gà nòi

Bài của Saketeabono


Sách truyện về đá gà thì tôi đã đọc của Vương Hồng Sển, của Xuân Vũ, của Huỳnh Văn Lang, và lai rai của rất nhiều người... Trong thời gian làm ở Điện lực tôi có đi công tác nhiều tỉnh miền Tây, tôi có đi xem tại chỗ đá gà và ở đây tôi được biết có đá gà mái ở vòng ngoài nữa.

Cuộc đời đá gà của tôi thì không có chi hết, tôi chưa từng làm chủ một con gà nào, tôi chưa từng tham dự đánh độ trận nào cả... Tuy nhiên có một trận mà tôi không thể quên, không thể không nói cho các bạn biết được, vì đây là sự thật, quá đặc biệt... những người tham dự trận này, sở hữu chủ của những con gà này đều còn sống... vài ba thân hữu có biết một vài người này.

Chuyện như sau: Nhà tôi ở đường Nguyễn Thái Học, xế cửa Sinh Từ, còn gọi là Hàng Đẫy. Hàng xóm bên phải cạnh nhà là ông bác sĩ Hoàng Cơ Nghị hay Hoàng Cơ Bình chi đó... Năm 54 di cư vào Nam bằng C47, được chở thả xuống bệnh viện Bình dân đường 20 cũ, tức là đường Phan Thanh Giản sau này. Gia đình gọi tắc xi đi về ở nhà người bà con ở đường Hồng thập tự gần tiệm gỗ của Phan Văn Nhị. Ở đây gần một tháng, bà già tôi mua một căn nhà trong khu và gần trường Phan Đình Phùng sau này... Lúc đó khu đó còn rộng mênh mông, là nơi đổ "xỉ than", chắc là của "nhà đèn Chợ quán", sau này là CTĐLVN mà tôi là một thành viên. Để xác định vị trí căn nhà này thì nó nằm ngay góc ngã tư Phan Đình Phùng và Cao Thắng, phía sau dãy nhà mặt Phan Đình Phùng và trường Lê Bá Cang đường Cao Thắng. (Rất nhiều thân hữu không biết có trường Lê Bá Cang ở Sài gòn. Năm 2000 tôi có hỏi TH HTP có biết Lê Bá Cang không, có liên hệ với TH LB Trực không, vì "Cang - Trực" tôi nghĩ  gần gũi và liên hệ. TH HTP trả lời "tôi có biết ảnh" và không nói chi thêm cả. Cho tới giờ này tôi cũng không hiểu gì cả!...)

Không biết lúc nào, chúng tôi khám phá ra có một khu nhà cách khoảng vài trăm thước là nơi buôn bán gà từ Cao miên về... gà thịt thôi... nhưng chúng tôi lựa được những con gà trống... nòi... nuôi cho đá với nhau. Nhà có tiền, bà già cho tiền mua, chơi chung, may lắm thì tôi mới được ôm gà mà thôi... chứ tình thiệt chỉ được xem... là quá rồi, vì lúc đó tôi mới 9 tuổi.

Qua nhiều con gà cà ri và hầm tương, anh em chúng tôi chỉ giữ hai con:

- Một con gà nòi chính tông, mua riêng biệt từ người nuôi gà nòi, con này to lớn hùng dũng, lông màu đen, xanh biếc... đang là vô địch trong xóm, được nuôi giữ thật cẩn thận trong lồng bội, không cho chung chạ với đám gà mái, gà ta nuôi ăn thịt. Cựa dài khoảng 20 mm.

- Một con gà trống ta già đỏ tía, lực lưỡng sức lực, thấp hơn con gà nòi, trọng lượng cỡ 10/9 con gà nòi, cựa dài khoảng 25-30 mm, sử dụng để đạp mái đám gà ta thả nuôi chung và cũng đang là vô địch xóm.

Chúng tôi có cho xổ thử giữa hai con chứ không cho ăn thua vì là gà nhà... đau lòng xót ruột cho con gà nòi... không dám cho chén kiểu đụng chén sành... làm sao bì phấn với vôi... lỡ gà nòi thua thì đau quá... mà con gà trống ta thì cựa dài và lì lợm vô cùng.

Có hai anh em con của một người bạn của ba mẹ chúng tôi, cũng là người chơi gà và săn tìm gà như chúng tôi. Phải nói thêm là chúng tôi rất rành giờ giấc xe gà về trong tuần và ngày nào gà về là chúng tôi dòm ngó từng con gà trong từng giỏ bội nhốt chung 1-2 chục con. Đương nhiên gà nồi nhiều hơn gà nòi.

Một ngày hai anh em con của người bạn của ba mẹ chúng tôi đem đến một con gà trống non hùng dũng, sắc lông nhiều màu đen, đỏ, vàng, trắng, xám... đầu mòng trích, cựa mới khoảng 10 mm nhưng to và lục giác... lục giác tự nhiên mới kỳ. Con này cũng được lựa mua từ đám gà nòi về từ  Nam vang.

Cũng nói thêm là anh em chúng tôi chỉ được lựa gà lúc xe về buổi chiều và chạng vạng tối, còn hai anh em bạn kia còn có thì giờ vào buổi sáng sớm vì nhà họ gần xéo với vựa gà. Khu nhà này gần với nhà TH PNT mà TH NHM có nhắc nhở trong một bài viết. (Để nhắc thêm cho nó đậm đà tình cảm là một lần thằng con của TH PNT có "đục" thằng con của TH HTP ở CQ và TH HTP có "mắng vốn" TH PNT. Mắng qua thì bị mắng lại vì đó là chuyện con nít. Cậu Tư Oregon có nhớ chuyện này không?)

Con gà trống non cựa lục giác của hai anh em bạn đó chỉ đem tới khoe thôi, có cho xổ thử với hai con gà của chúng tôi thì con này chẳng sợ và không thấy kém sút tài nghệ. Chỉ kém trọng lượng vì còn non tuổi mà thôi. Con gà này hùng và đẹp như Lã Bố, còn con gà nòi của chúng tôi thì như Ali, và con gà ta già của chúng tôi cục mịch như Tyson.

Đã xổ thử thì cuối cùng cũng đến ngày đá thật mà thôi. Đá cho tới ăn thua và không ai được quyền can thiệp. Hồi đó chúng tôi còn con nít, không biết "time-out", biết săn sóc chút đỉnh do học lóm mà thôi. Con gà cựa lục giác đấu với con gà nòi đen xanh chứ không dám đấu với con gà ta già vì con này cựa dài quá.

Cuộc đấu không biết kéo dài bao lâu, hấp dẫn lắm, hết bên này khen ngợi tới bên kia khen ngợi, thiên hạ bu đông nghẹt vì độ gà chùa và xứng đáng... Phải công nhận con gà cựa lục giác nhanh khỏe và lì vô cùng... con gà nòi của chúng tôi không đáng nói vì nó là nòi và lớn con, dài cựa hơn đối thủ. Cuối cùng gà nòi thua... chạy.

Độ hơn hai tháng sau, sau khi được săn sóc và hồi phục, con gà cựa lục giác lại được ôm tới khoe và hãnh diện. Phải công nhận con gà này hay quá và tội nghiệp quá, chúng tôi nào biết hòn ngọc quý hiếm có này... Cuối cùng chúng tôi đã gạ gẫm và được cho cáp độ với con gà trống ta già, cựa dài thoòng... Con gà cựa lục giác so với con nòi thì cỡ một 7 một 10, còn so với con gà trống ta già thì chỉ cỡ một 6 một 10 mà thôi. Cựa thì trống ta dài gấp 3, tuổi tác thì 25-30 đấu với 55-60.

Trận quyết tử này thời gian còn dài hơn trận đấu với con gà nòi, con gà ta này rất lì vì sức vóc, có thể so với lão tướng Hoàng Trung trong truyện Tam quốc. Con gà ta này đã nhiều lần chạy... thở hồng hộc, nhưng rồi lại quay lại đá tiếp... cuối cùng trốn chạy chui vào cánh con kia, khỏa được và đá dập lên cú "hồi kẻ thương". Con gà cựa lục giác kêu lên một tiếng, gãy cánh và chạy. Bạn biết chuyện gì xảy ra không? Tất cả chúng tôi đều khóc, tiếc con gà cựa lục giác. Cả hai con đều chết ngày hôm sau vì quá lao lực. Chúng tôi cũng dẹp không chơi gà nữa.

Tưởng đâu chuyện đá gà đá độ đã vào dĩ vãng, ai dè một ngày nọ nhận cái thiệp cưới do TH NCT và TH ĐVQ gởi đến, tôi đã reo lên ngay "Ôi chao ơi! Lâu quá bây giờ mới có trận đấu gà nòi, rặc nòi. Hồi đó cho tới giờ chỉ thấy gà nòi đấu với gà ta hoặc gà nòi đấu với gà Tây gà Tàu mà thôi... Đã dễ sợ!" Sau đó tôi có nói chuyện với TH HGT thì được cho biết lại sắp có độ gà nòi Canada đấu với gà nòi San Jose.

Ừ thì gà nòi đấu với gà nòi thiệt, nhưng là thế hệ thứ hai... đâu có hiếm quý... Phải tìm gà nòi thế hệ thứ nhất, thế hệ chúng ta thì mới đã... Bạn xem có con gà nào còn cu-ki mình cho cáp độ chơi, há chẳng khoái lắm sao... Ha!Ha!Ha!

Saketeabono